Zachęcamy i zapraszamy! Na wycieczkę do pewnego austriackiego miasta, czwartego pod względem wielkości. W tytule nagłówka naszego przewodnika miasto to już ujawniamy. Jest nim Salzburg. I choć w języku niemieckim jego nazwa (złączona z dwóch słów) nie brzmi pięknie, tak już w tłumaczeniu na polski jest „baśniowa”. Dlaczego? Bo to „Solny Zamek”! Miejsce, gdzie urodził się Mozart, a muzyka klasyczna koi nerwy i duszę. Ze starówką wpisaną w roku 1996 na listę światowego dziedzictwa UNESCO (każdy, szeroko otwierając oczy, od zawsze zachwyca się barokową architekturą). Ty również będziesz, jeśli przynajmniej raz odwiedzisz Salzburg. Znajdziesz się tam, gdzie byli już inni turyści. Wówczas ujrzysz, to co opisujemy w niniejszym, obszernym tekście, czyli:
- górującą na miastem Twierdzę Hohensalzburg, która nie tylko jest jedną z największych i najlepiej zachowanych średniowiecznych fortec austriackich, ale też europejskich. Widoki z niej zapierają dech w piersiach!;
- renesansowy Pałac Mirabell, który przenosi ludzi do bajkowej krainy ogrodów (ze wspaniałymi kwiatowymi dywanami);
- ogromną, zabytkową rzymskokatolicką Katedrę Świętych Ruperta i Wirgiliusza, która pozwala na medytację i wyciszenie (mniejsze kościoły – Uniwersytecki, Franciszkanów, Świętej Trójcy –„zostawimy w spokoju”, choć tam też można oddać się kontemplacji, spoglądając na ołtarz i freski).
Tego dowiesz się jeszcze z lektury
Ale przygotowany przez nas przewodnik, poza wychwaleniem wszelkich walorów miasta, ma też na celu ułatwienie pobytu. Dlatego zapamiętasz także:
- w jakich pięciu hotelach (więcej ich w oddzielnym rankingu) przenocować, aby cieszyć się komfortem;
- kiedy i na jak długo zaplanować urlop w Salzburgu, aby był on w stu procentach udany;
- czym najszybciej, a czym najtaniej dotrzeć do tego miasta z Polski;
- co zjeść, aby docenić bogatą – tradycyjną i zarazem sycącą kuchnię;
- czy jazda autem po mieście okaże się dobrym pomysłem, a może przeciwnie;
- ile kosztuje wycieczka, biorąc pod uwagę różne jej elementy.
Salzburg na mapie – jak go znaleźć
Zanim wylądujemy w Salzburgu lub tam dojedziemy (już tu wyjawiamy ogólnie, że opiszemy te dwa sposoby dostania się miasta), najpierw wspólnie zerknijmy na mapę. Ale nie na tą zwykłą, papierową, a na to, co pokazuje google maps. Gdzie więc znajduje się owa stolica kraju związkowego (główna jednostka podziału terytorialnego) o identycznej nazwie, będąca tzw. miastem statutarnym (gminą miejską o dodatkowych uprawnieniach powiatu)? Odpowiedź na to pytanie składające się z wielu słów, mogłaby być krótka. Ot tylko informacja, że Salzburg leży przy granicy z Niemcami (zaledwie 5 km), u podnóża majestatycznych Alp.
Jednak ów przewodnik, który masz przed sobą, nie omija szczegółów, także w kwestii lokalizacji miejsca, które przedstawia. A zatem udajmy się (póki co kursorem na ekranie) w stronę północno-zachodniej Austrii (środkowo-zachodniej też pasuje, gdy mamy na myśli szerszy kraj związkowy), do Kotliny Salzburskiej. Co możemy dostrzec, kiedy przełączymy się na widok satelitarny? Malowniczą dolinę rzeki Salzach. Rzeka ta (stanowiąca prawy dopływ Innu) przecina miasto na dwie części (starą i nową). Precyzując położenie Salzburga, podajmy jego współrzędne geograficzne oraz odległość od większych, dwóch ważnych miast austriackich. 47°48′N 13°03′E. Około 186 km od Innsbrucka oraz 296 km od Wiednia (na zachód od owej stolicy Austrii). Okazuje się więc, że bliżej jest do niemieckiego Monachium (jakieś 144 km).
Jakie góry są w Salzburgu?
Oczywiście widać coś jeszcze, mianowicie obszary górskie. Wyraźnie odznaczające się pasmo. To północne Alpy Salzburskie, należące do Alp Wapiennych. Samo miasto zbudowane jest na wysokości 424 m n.p.m. Lecz otaczają go pobliskie, większe wzgórza, co sprawia, że panorama Salzburga jest naprawdę charakterystyczna (aż nie można oderwać wzroku). Tymi znanymi wzgórzami są (wymieniając od najwyższego): Kapuzinerberg (na prawym brzegu Salzach, 640 metrów nad poziomem morza), Festungsberg (542 m n.p.m.; to na nim wzniesiono Hohensalzburg) oraz Mönchsberg (508 m n.p.m., lewy brzeg rzeki).

Nad jakim jeziorem leży Salzburg?
Specjalnie takie podchwytliwe pytanie w tym nagłówku. Bo – jak już przeczytałeś – miasto to położone jest nad rzeką, a nie jeziorem. Nie do końca jest to jednak całkowita pomyłka, ponieważ jezior nie brakuje. Nie bezpośrednio obok Salzburga, ale na tyle niedaleko, że szybko da się do nich dojechać. Zwłaszcza mowa o regionie Salzkammergut, w środkowej Austrii, na północnych obrzeżach Alp i na wschód od miasta, będącego „bohaterem” tegoż przewodnika. Na terenie wspomnianego regionu (rozciągającego się też na inne kraje związkowe) jest ponad 70 jezior. To wymarzona kraina dla miłośników kąpieli i pięknych pejzaży. Mimo że dojazd do takich kilku jezior, jak Fuschlsee, Wolfgangsee czy Mondsee, zajmie pół godziny, to skupimy się jednak na zwiedzaniu samego miasta. Nie będziemy się zatem udawać w kierunku tych akwenów.

Jeśli chciałbyś popływać w wodzie w mieście, to proponujemy wskoczenie do któregoś z trzech, mniejszych i sztucznych zbiorników na obszarze rekreacyjnym Salzachsee. Dawno temu zalano tu wyrobiska żwiru (w północno-zachodniej dzielnicy Liefering) i tak powstały „jeziora”: Großer Salzachsee – w sam raz dla wędkarzy; chronione miejsce lęgowe – Vogelsee; bezpłatne i czyste kąpielisko Lieferinger Badesee oraz stawy Karlsbader Weiher.
Skąd dokładnie wzięła się nazwa Salzburg?
We wprowadzającym do tego przewodnika wstępie (akapicie) padło określenie „Solny Zamek”. „Fajnie, ale dlaczego tak nazwano to austriackie miasto”. Otóż historyczne źródła donoszą o czymś istotnym, mianowicie o tym, że już w czasach starożytnych w okolicznych kopalniach wydobywano właśnie sól. A dokładniej cenną sól kamienną. Jej złoża były przez stulecia bogate, i pozwoliły miastu się rozwinąć. Owym „białym złotem” handlowano na szeroką skalę.
Z czego słynie Salzburg na świecie?
Uchyliliśmy już rąbka tajemnicy (o ile to dla Ciebie tajemnica, bo być może Salzburg jest ci jednak dobrze znany), z czym kojarzy się to miasto. Ba! Zapewne mogłeś się domyślić, co najbardziej go rozsławiło… Nie mylisz się. Głównie jegomość o imionach Wolfgang Amadeusz. Tak. Mozart panie i panowie. Ten wybitny kompozytor przyszedł na świat 27 stycznia 1756 roku w Salzburgu. Nie dziwne więc, że Salzburg nazywany jest „miastem Mozarta” (można zajrzeć do dwóch muzeów jemu poświęconych oraz brać udział w festiwalach).
Ale ale! To byłaby idealna odpowiedź, gdybyśmy zapytali „z kogo”, ale jest jeszcze „z czego”. Zapamiętaj zatem, że średniowiecze i barok idą tu pod rękę, jako przykład doskonale zachowanej architektury (UNESCO lubi to!). Nie tylko jest ona widoczna, gdy idziesz uliczkami Altstadt Salzburg, bo wystarczy, że podniesiesz głowę, dostrzegając od razu Twierdzę Hohensalzburg – zamek mogący służyć jako sceneria w widowiskowym filmie historycznym (albo fantasy), bez dodatkowych „upiększeń” (scenografia gotowa i realistyczna!).

Ciekawostka nr 1: Salzburg to miasto, w którym gościli twórcy i aktorzy filmu „Dźwięki muzyki”. Tak, zdjęcia do klasycznego, familijnego musicalu z 1965 roku realizowano przede wszystkim w tej części Austrii, chociażby w ogrodach Pałacu Mirabell (opiekunka i dzieci tańczące wokół Fontanny Pegaza).
Ciekawostka nr 2: Café Tomaselli to nadal działająca kawiarnia. Kultowa. Najstarsza w całej Austrii. Rok otwarcia? 1703! Gdzie? Przy placu Alter Markt 9, na Starym Rynku. Skoro pił w niej kawę Wolfgang Amadeusz Mozart, to i Ty musisz się na to skusić (zajrzymy do tej kawiarni przy okazji polecania restauracji w Salzburgu).
Jakie jest zabytkowe centrum Salzburga?
Zabytkowe centrum, czyli Stare Miasto tętni życiem. Turyści przekonują się, że faktycznie Salzburg słynie z tego miejsca, które formalnie (poprzez wręczenie dokumentu) widnieje na liście UNESCO do 1997 roku (rok wcześniej decyzja). Miejsca wspaniałego. Barokowego. Zajmującego 236 hektarów wśród zielonych wzgórz. Zaprojektowanego (ze wszystkimi budowlami świeckimi i sakralnymi) w stylu włoskim (na wzór tamtejszych mistrzów, stąd również na zlecenie książąt-arcybiskupów XVII-wieczne zastosowano elementy gotyckie, renesansowe, romańskie, klasycystyczne).

Pogoda w Salzburgu
Czas ruszać. Odkrywać Salzburg. Lecz wpierw sprawdzić pogodę. Zaplanowana wycieczka musi przecież być wspominana jak najlepiej. Odbywać się w dogodnych warunkach.
Jaki klimat jest w Salzburgu?
Umiarkowany. Jednakże według klasyfikacji Köppena-Geigera (najpopularniejszy na świecie system podziału Ziemi na strefy klimatyczne) także kontynentalny. Taki, który charakteryzuje się ciepłymi, aczkolwiek dość deszczowymi latami, oraz zimami chłodnymi (poniżej 0°C nocą, -4°C w styczniu) i suchszymi (mimo występowania śniegu). Skąd się to bierze? Z położenia – góry zatrzymują wilgotne masy powietrza. W lipcu opady są dość obfite, nieprzerwane (średnio 138 mm, deszcz wyglądający jak „sznureczki”, jak gęsta i drobna mżawka, tzw. Salzburger Schnürlregen). Temperatura powietrza dochodzi wtedy do 25 stopni Celsjusza (szczególnie w sierpniu). A wiosna? Trwa od marca do maja, słupek rtęci powoli idzie w górę, przekraczając czasem 20° (zaczynając od kilku stopni). Jesienny wrzesień jest też ciepły, lecz w październiku i listopadzie robi się nieprzyjemnie, mglisto.

Zapytajmy więc…
Kiedy najlepiej jechać do Salzburga?
Pogoda zmienna jest, zwłaszcza w mieście, do którego chcemy Cię „zaprosić”. Roczna suma opadów wynosi więcej niż 1300 mm. „Ech, to nie mam wyjścia, konieczna będzie parasolka”. Spokojnie. „Przywołany” do tablicy wrzesień to miesiąc ze stabilną pogodą – mniej pada, temperatura kilkanaście stopni na plusie. Ale dobra będzie też wczesna wiosna, kiedy panuje świetna atmosfera, i nie jest tak tłoczno. Wybierz maj, jeśli pragniesz niemal wszystkimi zmysłami doświadczyć obudzonej przyrody w ogrodach. Latem przyjedź tylko, jeżeli zależy Ci na uczestniczeniu w Festiwalu Salzburskim (zapomnieliśmy wyżej napisać, że z niego też słynie Salzburg). Zimą w grudniu, gdy uwielbiasz magię świąt i jarmarków bożonarodzeniowych.

Pociąg, samolot czy autokar – jaki środek transportu wybrać?
Zaznaczyłeś datę wyjazdu w kalendarzu. Ale czy jesteś pewny, że bilet, który kupisz wcześniej, umożliwi Ci najlepszą, tj. i najwygodniejszą, najszybszą i jednocześnie najtańszą podróż? Podpowiadamy, pasażerem jakiego środka lokomocji powinieneś zostać.
Do wyboru masz pociąg, samolot, samochód oraz autobus. Na temat tego, czy jazda autem jest opłacalna, napiszemy w rozdziale o poruszaniu się po Salzburgu.
Bezpośrednim pociągiem
A więc torami do celu? Kolej to dobry pomysł, o ile lubisz podróżować nocą. Wsiadasz bowiem w Warszawie do pociągu EuroNight „Chopin” (obsługiwanego przez PKP Intercity we współpracy z austriackimi kolejami ÖBB) i ruszasz z innymi pasażerami, mijając Kraków, Katowice, a następnie Wiedeń. I wreszcie docierasz bezpośrednio do miejsca docelowego, jakim jest Salzburg, a konkretniej Salzburg Hauptbahnhof (w skrócie Hbf), czyli główny dworzec (położony w północnej części miasta, około 15 minut spacerem od historycznej starówki).
Lecz czy pociąg faktycznie jest lepszy w tym „wypadku” niż samolot? Tak, to bez wątpienia ciekawa alternatywa do rozważenia. Żadnej przesiadki i odprawy oraz transferów. Śpimy na dość wygodnym łóżku; korzystamy z umywalki; jemy śniadanie rankiem; zabieramy bagaży tyle, ile chcemy. Godzina 20:00 – odjazd. Godzina 8:30 – przyjazd. Cały dzień mamy dla siebie. Bilet zarezerwowany (np. tutaj) z dużym wyprzedzeniem (3-miesięcznym) kosztuje mniej. Ceny – w zależności od liczby udogodnień – zaczynają się od 29 euro (ale pragnąc zaznać pełnego komfortu, należy zapłacić powyżej 60 euro).
Szybki samolot
Jeżeli każda godzina, a nawet minuta jest dla Ciebie na wagę złota, to wybierz tę opcję. Niekoniecznie jednak jest ona najbardziej polecana. Dlaczego? Ze względu na to, że nie ma lotów bezpośrednich i regularnych. Musisz przesiąść się zawsze do innego samolotu (lub dwóch), np. w Monachium. Za to możesz lecieć nie tylko z Warszawy (liniami Lufthansa), ale również z Krakowa, Poznania, Gdańska albo Wrocławia. Co do biletów, to są one dostępne w dwie strony, w przedziale cenowym od ponad 400 zł (około 100 lub przeszło 100 euro, ale zimą czy późną jesienią, promocyjne oferty) do 1800 zł (szczyt sezonu).
Jak długo trwa lot z Polski do Salzburga?
Tak, pomimo że dotarcie pociągiem do tego miasta wydaje się bardziej kuszące, to na korzyść samolotu przemawia wciąż czas. Lot rejsowy, dodając przesiadkę, nie ciągnie się w nieskończoność. Po maksymalnie 5 godzinach (3,5 godziny minimum, na czas ma wpływ wybór przewoźnika i miejsca startu) będziesz w Salzburgu, chyba że mamy na myśli połączenie czarterowe w okresie zimowym. Ale ono, mimo że krótsze, jest jednak, jak się okazuje, rzadko dostępne i organizowane.
Jak dostać się z lotniska Salzburg do centrum miasta?
Lecisz samolotem. Gdzie lądujesz? Na pasie międzynarodowego portu lotniczego Salzburg W. A. Mozarta (SZG, drugiego co do wielkości w Austrii, z dwoma terminalami). Kiedy maszyna „zaparkuje” (na płycie, kołując na nią), udajesz się… No właśnie. Dokąd? Mimo że jesteś tylko 4 km (prawie) na zachód od centrum Salzburga, to nie musisz iść przed siebie. Możesz ułatwić dotarcie do tego miasta, tj. w 15 (do starówki, w kierunku głównego dworca dłużej) a nie 50 minut znaleźć się u celu podróży. Jak? Dojazd regularną komunikacją miejską (trolejbusem; linią nr 2 czy 10) albo taksówką proszę pana/panią. Koszt: 2,60 euro (bilet do kupienia w specjalnym automacie), 20 euro (taxi).
„Tani” autobus
I tak dotarliśmy do… Stop! Jeszcze nie. A może by tak zdecydować się nie na samolot, a na stosunkowo tani autokar? Niezły dylemat, prawda? To jednak rozwiązanie dla najbardziej cierpliwych, gdyż podróż zakończy się dopiero po 18 godzinach. I nie jest tak komfortowa. Lecz nie jest jednocześnie droga. Można natrafić na bilety w średniej cenie już od 170 lub 190 zł (w zależności obranej trasy i przewoźnika, oraz terminu). Dlatego warto się pomęczyć, nie mogąc rozprostować nóg. Tutaj zalecamy dalekobieżne FlixBusy (Warszawa-Salzburg), ale prywatne minibusy (door-to-door) też są okej, bo nie trzeba dojechać do dworca. Wsiadasz i wysiadasz we wskazanych, ustalonych punktach (adresach), nie dźwigając bagaży. Ale pamiętaj, że wygodnie nie będzie (to pojazdy na osiem osób), i taniej też nie.
Jak długo jedzie się busem z Polski do Salzburga?
Powyżej podaliśmy czas równy 18 godzin. Czy rzeczywiście tak długo jedzie się z Polski do tego austriackiego miasta? Owszem, aczkolwiek nie z każdego miejsca. Na przykład z centralnej części naszego kraju można dojechać autobusem w czasie nieco krótszym, wynoszącym 16 godzin. Ale już z Gdańska podróż wydłuży się do 20 godzin (doliczmy czas potrzebny na określone przystanki według obowiązującego rozkładu)! Za to z południowych stron, tj. z Katowic dostaniesz się w 12 godzin. Oczywiście chodzi o podróżowanie autokarem. W przypadku mniejszych busów nie wyjawimy, jak długo będziesz siedział na fotelu, bo zależy to od ilości pasażerów zabranych po drodze.
Ile kosztuje bilet do Salzburga z Polski?
Już o tym informowaliśmy, ale chcemy raz jeszcze, w tym akapicie, zgromadzić poszczególne ceny w złotówkach (a w nawiasie w euro). Pytanie, które zadaliśmy, brzmi bowiem zbyt ogólnie. A zatem uściślijmy tak, abyś zapisał sobie na kartce:
- bilet na pociąg to średni koszt 175 zł (39,99 euro);
- bilety na samolot w standardowej cenie od 500 zł (przeszło 100 euro) w najtańszych miesiącach, ale zazwyczaj kosztują więcej, nawet ponad 1000 zł;
- minibus – od 212 zł (50 euro) do 660 zł (150 euro);
- liniowy autokar – między 150/170 zł (wczesna rezerwacja, choć częściej 200 zł – ponad 45 euro) a 520 zł (118 euro).
Ile dni na zwiedzanie Salzburga?
Przed wylotem/wyjazdem musisz już dokładnie wiedzieć, na jak długo zostaniesz w tym mieście. Jeśli nie masz pewności, ile czasu zagospodarować, to służymy podpowiedzią. Na Salzburg powinny Ci wystarczyć pełne 2 dni. To jest na zwiedzanie, odkrywanie, oglądanie najważniejszych i najsłynniejszych miejsc, zabytków, atrakcji. Miasto, szczególnie jego stara część, ma kompaktową zabudowę. Wszędzie jest blisko, więc swoim tempem, nie zerkając ciągle na zegarek, odhaczysz punkty zaznaczone w planie jednego (lewy brzeg, tu chodzenia będzie więcej) i drugiego dnia (część miasta po prawej stronie rzeki, na koniec wycisz się na klimatycznym cmentarzu św. Piotra). Proste, przyjemne, choć trochę intensywne. Wizyta udana na sto procent, pozwalająca wczuć się w atmosferę miasta.
Nie jesteś tu przejazdem na chwilę czy na weekend? Zamierzasz poznać bliżej Alpy, a następnie odpocząć po trekkingu nad okolicznymi jeziorami? Wówczas na taką wycieczkę przeznacz 4 dni.
Gdzie spać w Salzburgu?
Skoro dwie doby minimum, to konieczne będzie zabukowanie noclegu. Latem (w lipcu i sierpniu) odradzamy, bo jest najdrożej, chyba że masz sporo grosza i nie zależy Ci na zaoszczędzeniu. Wtedy nocuj, kiedy chcesz. A gdzie? Najlepiej w pięciu poniższych hotelach. Ich nazwy i opis udogodnień oraz usług z wielką chęcią zaprezentujemy (to samo uczynimy w osobnym tekście na temat 20 hoteli, tam wybór noclegu będzie szerszy: w pobliżu lotniska, z rodzinnymi pokojami, ze smacznymi śniadaniami itd.).

Zanim dokonasz rezerwacji przez platformę internetową Booking, pragniemy Cię poinformować jeszcze, że np. za pobyt w trzygwiazdkowym hotelu zapłacisz średnio 701 zł (tych nieruchomości jest mniej niż czterogwiazdkowych, ale wciąż dużo), a na jedną noc w luksusowym, pięciogwiazdkowym obiekcie wydasz jakieś… 2838 zł. To tak ogólnie, szczegółowo przyglądamy się cenom w stworzonym oddzielnie rankingu (top 20).
Uwaga! Ważna wiadomość. Jeśli w Salzburgu nie będziesz jeden dzień, a kilka nocy, to warto, abyś oprócz Salzburg Card (oficjalnej karty miejskiej i turystycznej dla zwiedzających za kilkadziesiąt euro, dzięki której bezpłatnie wchodzisz do muzeów, twierdzy, pałacu), otrzymał też drogą mailową od hotelu tzw. Guest Mobility Ticket. Taki dokument upoważnia Cię dodatkowo do darmowych, nielimitowanych przejazdów komunikacją miejską.
Top 5 hoteli
Hotel Bristol Salzburg – zabukuj tutaj
Adres: Makartplatz 4, Stare Miasto, 5020 Salzburg, Austria




Zaczynamy od pobytu w jednym z kilku hotelu pięciogwiazdkowych. Wszystkie są bardzo dobrze oceniane przez gości, ale dlaczego wybraliśmy akurat ten? Bo jako zabytkowy, otrzymuje od gości wysokie oceny za lokalizację (ścisłe centrum, kilka kroków od Pałacu Mirabell i obok przystanku autobusowego) oraz jeszcze coś, mianowicie ponad 900 znakomitych opinii. „Piękne, wygodne, miło, czysto, fantastycznie”. Takie między innymi pojawiają się przymiotniki oraz przysłówki. Czy słuszne? Ależ jak najbardziej!
Decydując się na nocleg tutaj, czy to w klimatyzowanym pokoju jednoosobowym, czy w znacznie większych apartamentach (np. dla Seniora), zakochasz się w starodawnym stylu wystroju wnętrz (antyki, przedmioty kolekcjonerskie itp.). Cofniesz się w czasie, dowiadując się, że ów elegancki hotel prowadzi trzypokoleniowa rodzina. Przyznasz, że jedzenie – zarówno to w nagradzanej często restauracji (dania kuchni austriackiej i międzynarodowej), jak i śniadanie – jest naprawdę pyszne (szczególnie, że delektujesz się nim w niezwykłej Sali Kryształowej). Tu każdego z gości traktuje się iście po królewsku. Wielkie brawa dla całej obsługi. Za to, że gwarantują oczekiwany spokój (nie tylko w bibliotece), relaks (zamówiony masaż), uśmiech na twarzy.
Dodatkowe informacje
Co prawda na ekranie telewizora nie ma anglojęzycznych programów, ale za to jest pianista w hotelowym barze, wykonujący wieczorem muzykę na żywo. Czego chcieć więcej? Transferu lotniskowego? Proszę bardzo, jest takowa usługa! Siłowni, aby poćwiczyć? Też jest. Parkingu? Okej, jego pod samym hotelem nie ma, ale jest przy sąsiednich ulicach, garażowany ze stacją ładowania pojazdów elektrycznych, bez konieczności rezerwacji (ale drogi, 60 euro za dzień).

Zwierzęta są akceptowane po uzgodnieniu z owym hotelem Bristol Salzburg (ale mogą obowiązywać dodatkowe opłaty). Internet bezprzewodowy – darmowy – działa dobrze we wszystkich pomieszczeniach. W pokojach poza sejfem, znajdziesz minibar, a w nim bezpłatne napoje – lecz nie alkoholowe. Na parkingu czeka pracownik (w hotelu konsjerż), który sam zaparkuje odpowiednio Twoje auto.
IMLAUER HOTEL PITTER Salzburg – zabukuj tutaj
Adres: Rainerstraße 6, 5020 Salzburg, Austria



Niełatwo wybrać jeden najlepszy hotel czterogwiazdkowy. Ba! Zarekomendowanie kilka hoteli o takim standardzie wymaga dokładnego „przeszukania” bazy z obiektami noclegowymi. Jest ich po prostu sporo, a większość jest wychwalana przez gości (użytkowników portalu Booking.com). Właśnie dlatego tutaj ostatecznie polecamy dwa takie obiekty, noclegi w innych proponujemy w rankingu top 20.
Pierwszy z nich to IMLAUER HOTEL PITTER Salzburg. Trafił tutaj (na top 5), ponieważ jest idealnie usytuowany (blisko wszelkich atrakcji, 10 minut spacerem od dworca), a jego poziom wygody szerokich łóżek jest bardzo wysoki. Oznacza to, że na pewno „wyśpisz się za wszystkie czasy” (razem z przyjaciółmi lub rodziną, są bowiem oferowane klasyczne, wyciszone pokoje czteroosobowe i przestronne apartamenty)! A co jeszcze będziesz robił, poza spaniem? Podziwiał widok za oknem (ach te góry!). Jadł rankiem śniadanie, smaczne i różnorodne – wegetariańskie, wegańskie, bezglutenowe, w formie bufetu, złożone z regionalnych produktów. Pił piwo albo kawę (jest zestaw do jej parzenia, ale także jest kawiarnia oraz bar). A po intensywnym, ciekawym dniu, brał relaksującą kąpiel w wannie.
Zaśniesz szczęśliwy (oglądając tuż przed położeniem się coś fajnego na Netflixie), obudzisz się także w podobnym nastroju, o co zadba w kolejnych godzinach pomocny i uprzejmy personel. Będziesz również zaskoczony, kiedy na miejscu potwierdzisz, że hotel funkcjonuje od… 1864 roku!
To nie wszystko!
I tyle? Nie! Odkryjesz restaurację na dachu (z wyśmienitymi posiłkami), profesjonalnie wyposażoną salę fitness oraz saunę, i parking prywatny, ale bez możliwości wcześniejszej rezerwacji (na szczęście w cenie tylko 25 euro i przystosowany, jak inne pomieszczenia i przestrzenie, dla osób niepełnosprawnych). Aha, byśmy zapomnieli, a przecież to bardzo kluczowe, gdy konkuruje się z innymi hotelami. Ten hotel może pochwalić się specjalnym certyfikatem zrównoważanego rozwoju, czyli „Austriackim Znakiem Ekologicznym”. Mało tego, jeszcze informacją, że personel ukończył szkolenie „Travel Proud”, co stanowi dodatkową gwarancję miłego pobytu, i to dosłownie dla każdego (bez względu na płeć, orientację i kolor skóry).

Hotel Gerl – zabukuj tutaj
Adres: Bundesstr. 50, 5071 Salzburg, Austria




Wiesz, z jakiego powodu pragniemy Ci polecić bezpieczny, monitorowany hotel Gerl? Bo ma trzy baseny! Dwa odkryte (jeden z nich na dachu, bez krawędzi) i kryty. Tylko dla dorosłych albo ze wstępem dla osób w każdym wieku. Sezonowe lub całoroczne. Z podgrzewaną wodą, leżakami, ręcznikami, parasolami. I z barami tuż obok. No żyć, nie umierać! Siedzieć zanurzony z drinkiem w ręku, pływać, cieszyć się tak spędzanym czasem.
Ale wiadomo, że w tym zbudowanym i położonym 15 minut jazdy (około 10 km) od centrum miasta (w największej, acz spokojnej austriackiej wsi; warto jednak tutaj mieć auto), hotelu nie będziesz tylko oddawał się takowym odprężającym aktywnościom i przyjemnościom. Są też inne, dzięki którym wielu gości zatrzymuje się tutaj ponownie. Na przykład mowa o różnych masażach w strefie spa, zabawie i tańcach w klubie przy wpadającej w ucho muzyce. Podkreślmy, że parking jest na miejscu, bezpłatny! A mimo że do lotniska jest bliżej niż do miasta Salzburg, to można skorzystać z transferu lotniskowego (nie jesteśmy pewni, czy płatnego).
Wszystkie pokoje (z łazienkami), nie tylko typu Superior, są przytulne, zapewniające prywatność. Dobrze, funkcjonalnie urządzone (szafa w sypialni, biurko w salonie, prysznic). Ale nie w każdym z nich możesz nocować z pupilem w dodatkowej cenie 25 euro (tyle za małego pieska i miskę dla niego; warto wcześniej zapytać o tę kwestię), widząc z balkonu Alpy, i oddychając świeżym powietrzem.
Altstadt Hotel Hofwirt Salzburg – zabukuj tutaj
Adres: Schallmooser Hauptstraße 1, 5020 Salzburg, Austria




Z hoteli o wyższym standardzie udajemy się do obiektów z mniejszą liczbą gwiazdek, co nie znaczy, że byle jakich. Nadal są to miejsca, gdzie wypoczniesz, nie narzekając na nic. Przeciwnie! Najpierw zatem do trzygwiazdkowego Altstadt Hotel Hofwirt Salzburg, obiektu też historycznego, bo otwartego przy uliczce Linzer Gasse w roku 1878, czyli dawno temu. Stosunek jakości do ceny jest tu naprawdę dobry, o czym dokładniej poinformujemy w dłuższym tekście o samych hotelach. Ponadto usługi oraz udogodnienia. One też spełniają wymagania gości. No i położenie, 10 minut pieszo do słynnego deptaku Getreidegasse i 15 minut od głównego dworca.
Hotel dysponuje windą i tarasem. I co najważniejsze, klimatyzowanymi, na bieżąco sprzątanymi pokojami dla niepalących. Nowoczesnymi. Z telewizorem, na którego ekranie wyświetlane są różne kanały. Obok nich łazienki, koniecznie z prysznicem, toaletą itd. Pokoje są dwuosobowe (w sam raz, aby poczuli się w nich wspaniale zakochane pary, wystawiające wysokie noty temu hotelowi). Nie ma basenu, sali fitness, restauracji, ale jest parking (koszt – 25 euro za dzień) oraz bar, a raczej całodobowy kącik (na dziedzińcu) z herbatą i automat z przekąskami oraz napojami. Do tego dorzućmy możliwość przechowania bagażu, biuro informacji turystycznej i jakże obfite, serwowane od godziny 7:00 do 10:00 typowo austriackie śniadania (w formie bufetu).
Pension Helmhof – zabukuj tutaj
Adres: Kirchengasse 29, Liefering, 5020 Salzburg, Austria




Z trzygwiazdkowego Altstadt Hotel Hofwirt Salzburgprzenosimy się do obiektu z przyznanymi dwiema gwiazdkami (z jedną nie ma żadnego). Jest to Pension Helmhof, ostatnie w tym krótkim zestawieniu w naszym przewodniku miejsce (pensjonat), w którym sen Cię zmorzy, a dzień się dobrze ułoży. Niewielki to hotel, ale uroczy, gościnny. Oferujący jasne i tradycyjne, odnowione pokoje dwuosobowe, z podwójnym, sporym łóżkiem. Do Starego Miasta oraz do centrum nie jest stąd daleko, do autostrady i lotniska tym bardziej (dlatego brak transferu). Wystarczy wsiąść do autobusu, który zatrzymuje się na pobliskim przystanku (5 minut na piechotę do niego), i w kwadrans dojechać tam, gdzie Salzburg zachwyca turystów swoimi zabytkami.
Będziesz być może zawiedziony, że Wi-Fi nie działa przez 24 godziny i nie jest szybkie, a psy nie są tu akceptowane. Ale kiedy ujrzysz ogród ze stolikami, przy których spożyjesz znakomite (choć niezbyt bogate) śniadanie, a na podwórku odkryty basen i w jego sąsiedztwie darmowy parking, mina Ci się poprawi. Okolica to idylliczna. Atutem są też ładne widoki z balkonów. Tak, restauracji brakuje wewnątrz pensjonatu, lecz takowe (z potrawami lokalnymi) są zaledwie parę kroków od budynku. Podziękujesz przyjaznym właścicielom za przydatne wskazówki związane z odkrywaniem najciekawszych miejsc w Salzburgu, oraz za pozwolenie wcześniejszego zameldowania.
Poruszanie się po Salzburgu
Wiesz już, gdzie najlepiej przenocować. A co z poruszaniem się po tym mieście? Jak już wspomnieliśmy Salzburg ma zwarty układ, a główne atrakcje znajdują się w zasięgu wzroku. Czy więc można z tego wywnioskować, że piesze zwiedzanie okaże się jedynym, słusznym rozwiązaniem? Tak, ale w przypadku Altstadt Salzburg, które jest w większości wyłączone z ruchu samochodowego.
Czy do Salzburga można wjechać samochodem?
Tak, można, aczkolwiek, należy pamiętać o kilku zasadach. Po pierwsze sam przyjazd autem z Polski – do pokonania będzie co najmniej 1000 km, w czasie 11 godzin. Autostradami, na terenie Czech, a na koniec Austrii (tutaj wymagana jest ważna winieta, jednodniowa kosztuje 9,60 euro i dostępna wyłącznie w wersji cyfrowej). No chyba że wypożyczysz auto na miejscu. To będzie wygodniejsze, zwłaszcza wtedy, gdy masz w planach nie poruszanie się po Salzburgu, a wycieczki poza miasto. Bo jazda po mieście wiążę się z pewnymi ograniczeniami, o czym wyżej poinformowaliśmy (nie dotyczą one kierowców taksówek, samochodów dostawczych w określonych godzinach). Dodajmy jeszcze, że złamanie znaków zakazu tam, gdzie są automatycznie wysuwane słupki, jest surowo karane (mandat wynoszący średnio kilkadziesiąt euro!).
Gdzie zaparkować w Salzburgu?
Jeśli już zdecydujesz się na dotarcie do tego miasta samochodem, to zostaw ów pojazd gdzieś na obrzeżach. A dalej jedź np. trolejbusem. To tzw. system Park and Ride (w skrócie P&R), czyli parkujesz w garażu podziemnym (strzeżonym, monitowanym, tu polecamy dwa takie obszary: Salzburg Süd od południa oraz Messezentrum od północy) i przesiadasz się na komunikację miejską (kursy co kilka minut). Koszt parkowania obejmuje też dalszą podróż (bilet łączony – 15 euro, w sezonie letnim 7,50 euro, dla maksymalnie 5 osób). Nie denerwujesz się z powodu korków, nie stresujesz, nie mogąc dojechać do centrum.
Czy komunikacja miejska w Salzburgu jest bezpłatna?
Dla turystów, owszem! Ale tych nocujących w jednym z opisanych przez nas hoteli. Wówczas dostaną oni w ramach ceny noclegu bilet o nazwie Guest Mobility Ticket (finansowany z symbolicznej opłaty klimatycznej – 0,50 euro za jedną noc). Mając go, będą całkowicie za darmo korzystać z publicznego transportu zbiorowego. I to nie tylko w samym mieście, ale też poza jego granice (region kraju związkowego – SalzburgerLand).

Gdzie i co zjeść w Salzburgu?
Czy to już? Czy właśnie teraz będziemy zwiedzać Salzburg? Cierpliwości. Najpierw trzeba coś zjeść, aby mieć energię na następne godziny spędzone na nogach. A kuchnia Salzburga jest na tyle wyjątkowa, że musieliśmy poświęcić jej osobny, nie za długi jednak, rozdział. Rozsiądziesz się wygodnie przy stole w jednej z pięciu najlepszych restauracji, a kelner poda Ci na talerzu pachnące, smaczne, potrawy.

Smaki i zapachy kuchni
Ach te oryginalne czekoladki… Mozartkugel. Będziesz je zjadał jedną za drugą, wręcz połykał, czując się równie cudownie, jak podczas słuchania muzyki Mozarta. Wszak to kuszące kuleczki, a w/na nich bardzo słodkie nadzienie: pistacjowo-migdałowy marcepan, polewa czekoladowa, krem nugatowy. Co ciekawe, przez ponad 100 lat wszyscy byli pewni, że stworzył je cukiernik Paul Fürst. Lecz niedawno odkryto, że powstały wcześniej, nie w 1890, a 1880 roku. A „ulepił” je Rudolf Baumann. Mimo to zakupisz je nadal w Café Fürst.

Zostawmy owe pralinki, bo nie będziesz mógł zjeść obiadu, a tym samym poznać dań, bez których Salzburg straciłby część swojego uroku. Na czym polega wyjątkowość tutejszej kuchni? Na unikalnym wymieszaniu tradycji alpejskich (surowość, sytość) z wykwintnością (tak kojarzoną z kulturą dworską). Niepowtarzalne są to zatem smaki, wzmocnione przez wpływy bawarskie, zioła i korzenne przyprawy, kminek, prażoną cebulę, wanilię, sery (też topione) prosto z górskich pastwisk. A wszystko podlane lokalnym piwem z wyczuwalnym posmakiem drożdży, w typowych austriackich gospodach.
To zjedz koniecznie!
Jako danie główne powinieneś zamówić np. klasyczny, cielęcy albo wieprzowy, sznycel wiedeński (Wiener Schnitzel) w złocistej panierce. Ewentualnie coś bardziej regionalnego, chociażby Kasnocken – miękkie, puszyste kluski czy ulubione Knedle Wolfganga Amadeusza Mozarta, te wątrobiane z kiszoną kapustą (podobno jeszcze lepsze niż płaskie Kaspressknöde w bulionie). A jeśli wolisz potrawy z drobiu, to polecamy Backhendl (salzburski, chrupiący kurczak, tak smażony, aby uzyskał złoty kolor).
Jeżeli natomiast lubisz żywić się street foodem, to spróbuj Bosnę, kultową bułkę o podłużnym kształcie z grillowanymi kiełbaskami, posypanymi curry (taka odmiana pikantnego hot-doga). A na deser poza czekoladkami, o których była mowa, strudle i coś, czego nie możesz absolutnie pominąć w menu. Salzburger Nockerl! Ikoniczny suflet jajeczny, pieczony w formie przypominającą trzy szczyty górskie (symbolizujące trzy wzgórza Salzburga).

Pięć najlepszych restauracji
Powyższe dania serwowane są w doskonale ocenianych, zbierających wiele (setki lub ponad 1000) opinii, lokalach gastronomicznych. Gospodach i restauracjach fine dining. Razem jest ich przeszło 700, z czego więcej niż 300 to lokale wyselekcjonowane przez oficjalny przewodnik turystyczny Salzburga. Nie będziemy wymieniać nazw wszystkich, bo nasz artykuł rozrósłby się do wymiarów wielkiego ciasta.

Tu usiądź przy stoliku
Pragniemy, abyś zjadł obiad czy kolację w Meet2Eat Salzburg i Das Schrei (obie restauracje ze średnią ocen 4,9 i 5,0), lub chociaż w jednym z tych pięciu poniższych miejsc:
- Bärenwirt (adres: Müllner Hauptstraße 8, 5020 Salzburg) – karczma bardzo stara, bo otwarta w 1663 roku. Ale od tamtego momentu nadal zapraszająca gości w swoje progi. Gości raczących się sznyclem i panierowanym, wspomnianym kurczakiem, oraz do tego kuflem prawdziwego piwa z okolicznego browaru. A płacących dziś 20 lub prawie 30 euro;
- Zwettler’s Wirtshaus (adres: Kaigasse 3, 5020 Salzburg) – położona w bijącym sercu Starego Miasta, historyczna, 160-letnia restauracja. Obecnie też niezwykle popularna (zapełniona po brzegi, dlatego zarezerwuj „miejscówkę”!). Specjalizująca się w knedlach, gulaszach, kluskach, sufletach;
- Wirtshaus zum Zirkelwirt (adres: Pfeifergasse 14, 5020 Salzburg) – tradycyjna i przytulna gospoda, która już w końcówce XVI i w połowie XVII wieku przyciągała wyśmienitą kuchnią austriacką oraz, co równie istotne, domową atmosferą i drewnianym wystrojem (nad wejściem zauważysz pozłacany cyrkiel, symbol wolnomularstwa). Obecnie można się tutaj także najeść omletami, bulionami wołowymi, pieczeniami wieprzowymi (ich porcje są duże!), tracąc trochę mniej pieniędzy;
- Restaurant Ikarus (adres: Wilhelm-Spazier-Straße 7A, Salzburg) – słynna, zdecydowanie bardziej ekskluzywa restauracja. Nagrodzona dwiema gwiazdkami. Dania są tu drogie, kosztują średnio 200 euro! Ale mimo to, warto do niej zajrzeć, by doświadczyć różności widocznej w awangardowym, międzynarodowym menu degustacyjnym. I żeby zobaczyć kompleks Hangar-7 od środka (tam, w centrum kulinarnym, mieści się Ikarus, a obok jest galeria sztuki, muzeum lotnictwa i są organizowane programy dla austriackiej telewizji ServusTV);
- The Glass Garden (adres: Mönchsberg Park 26, 5020 Salzburg) – lokal z najwyższą notą spośród opisanych, też elegancki, do którego przychodzą ludzie z wypchaną kieszenią. Ponad 100 euro za obiady to standardowa cena. Ale przynajmniej raz można tyle wydać, aby sprawdzić, co znaczy określenie: wyrafinowana kuchnia. Tym bardziej że jest kolejna zaleta – ekstra panoramiczne widoki przez szklane ściany ze wzgórza Mönchsberg.
W najstarszej Café Tomaselli
O niej już pisaliśmy przy okazji podania ciekawostek w rozdziale pt. „Z czego słynie Salzburg”. Ale nie zaszkodzi zrobić to ponownie, gdyż Café Tomaselli to nie jakaś jedna z wielu kawiarni. To kawiarnia z wielowiekową tradycją, która już w 1703 roku… Nie, w 1700 roku (wcześniejsza data jest jednak błędna, mimo że znajduje się nad drzwiami) w salach i na tarasie oferowała wiedeńską kawę Melange, a dodatkowo, albo przede wszystkim, domowe ciasta, strudle. I tort Tomaselli. Podobnie, jak główna nazwa, tak i ta pochodzi od rodziny, która prowadzi tę cukiernię i kafejkę od 1852 roku, po przejęciu od pierwszego właściciela (którym był francuski kupiec Johann Fontaine; dlatego dawniej, w początkach, miejsce to nazywało się Cafegewölb Fontaine).
Tutaj klasyczny klimat jest wciąż namacalny. Spójrz na marmurowe stoliki, ciemne drewno. I na kelnerów oraz piękne kelnerki (damy w białych fartuszkach) w tradycyjnych strojach, podjeżdżające z wózkami, na których leżą tace wypełnione słodkościami. W tym czasie nieprzerwanie słychać i widać dorożki, tak jak ponad 300 lat temu.
Co robić w Salzburgu?
Wypoczęty, najedzony, rozgrzany kawą wychodzisz z hotelu i restauracji. Rozglądasz się i mówisz w myślach „gdzie by tu najpierw pójść, co zobaczyć”. Podpowiemy Ci, co ujrzeć w pierwszej kolejności. A Ty zamiast się zastanawiać, od razu skierujesz swoje kroki ku najważniejszym atrakcjom miasta.
Bliskie spotkania z zabytkami
Tak, zabytki to coś, z czym Salzburg jest kojarzony. Jako miasto barokowe, będące od połowy lat 90. XX wieku na liście UNESCO, zaprasza turystów na spotkanie z historią.
„Zdobywanie” Twierdzy Hohensalzburg
Zwiedzanie rozpocznij do najbardziej rozpoznawalnej budowli. Ikonicznej, będącej symbolem miasta. Wszak to największy tak zachowany, główny zamek obronny z czasów średniowiecza w tej części Europy Środkowej. Stoi na wzgórzu Festungsberg (506 m n.p.m., taka wysokość gwarantuje najlepsze widoki Starego Miasta), a jego wymiary zaskakują. Ma 250 m długości i 150 m szerokości. Powierzchnia samej zabudowy, bez bastionów – około 7000 m2.

Potężna Twierdza Hohensalzburg proszę państwa! Wznoszona od 1077 roku na polecenie arcybiskupa Gebharda von Helfenstein w stylu romańskim. Z konstrukcją poszerzoną przez następne stulecia (architektura renesansowa itd). Rezydencja książęca, warownia, koszary, więzienie. Różne funkcje pełniła. Festung Hohensalzburg nigdy nie zdobyto, ale Ty „możesz tego dokonać”… Oczywiście nie chodzi o siłowe opanowanie zamku. Nie jesteś przecież wrogiem, a turystą o pokojowych zamiarach, chcącym tylko – jak miliony innych zagranicznych gości rocznie – zobaczyć z bliska: reprezentacyjne komnaty książęce ze Złotą Salą i Złotą Komnatą, Muzeum Twierdzy oraz Muzeum Pułku Rainera, Wielką Zbrojownię oraz Muzeum Marionetek, Zabytkowe mechaniczne organy „Salzburski Byk” (Salzburger Stier) z 1502 roku. I koniecznie wejść na taras widokowy, z którego ujrzysz Alpy i cały Salzburg. Magia!
Możesz dostać się do twierdzy na piechotę, co zajmie Ci 30 minut. Lecz jest lepszy sposób – wjazd w 54 sekundy kolejką linowo-terenową FestungsBahn (działającą od… 1892 r.). Start co 10 minut z dolnej stacji, przy ulicy Festungsgasse 4 (niedaleko placu Kapitelplatz). Zwiedzanie potrwa mniej więcej 2 godziny. Bilet podstawowy – 15,50 euro. Resztę informacji znajdziesz na oficjalnej stronie zamku.
Magiczne chwile w Ogrodach Mirabell
Zjeżdżamy albo schodzimy na dół, aby odkrywać kolejne cuda Salzburga. Tak można nazwać również Schloss Mirabell. Tłumacząc na język polski – Pałac Mirabell. Barokowy. Zabytkowy. Piękny. Budowany w 1606 roku z inicjatywy arcybiskupa Salzburga, Wolfa Dietricha von Raitenau. Cel? Miała to być letni „dom” dla jego… ukochanej, córki zamożnego kupca. Tak, Salome Alt nie była jego żoną (to nie było możliwe), ale za to miała z nim szesnaścioro dzieci. Stanowili razem parę przez ponad 22 lata!

Ojej, jak tu pięknie!
Ale wspomniane w tytule rozdziału, baśniowe ogrody, w których obecnie można się zauroczyć, zostały zaprojektowane w późniejszym czasie przez Johanna Ernsta von Thuna. Nie wiemy, czy Salome w nich odpoczywała, ale jesteśmy pewni, że Ty będziesz, rozkoszując się kolorami, podziwiając perfekcyjną symetrię, dostrzegalną w idealnie przystrzyżonych żywopłotach, ułożonych kompozycjach kwiatowych (jak czarodziejskie dywany).


Bez wątpienia, wnętrza pałacowe też są „pożądane” (w szczególności Sala Marmurowa, Schody Aniołów), ale to w ogrodach, gdzie jest Teatr Plenerowy i kolekcja kamiennych postaci z XVII wieku (zabawnych „karłów”), poczujesz się niczym książę czekający na swoją wybrankę serca (marząc o ślubie w pałacu). I jeszcze ta ozdobna Fontanna z XVII-wieczną, brązową/spiżową rzeźbą Pegaza (skrzydlatego konia) oraz posadzone róże. Czy będziesz, jak bohaterka musicalu „Dźwięki muzyki”, śpiewać „Do-Re-Mi”? Być może tak, skoro nic zapłacisz za wstęp na ten teren (między 6:00 rano a zmrokiem, albo o wyznaczonej porze), chyba że zapragniesz posłuchać klasycznych, wieczornych koncertów.
W tej katedrze ochrzczono Mozarta
Czas na modlitwę, abyś bezpiecznie i szczęśliwie powrócił do Polski. Nie będziesz jednak zwracał się do Boga, stojąc na tarasie twierdzy lub siedząc na ławce obok żwirowej alejki, w cieniu drzew. Choć to miejsca wyglądające, jakby były stworzone boską ręką, to jest inne, takie, gdzie modli się wielu ludzi (nawet 10 tysięcy, tyle może się tu pomieścić!). To Katedra św. Ruperta i św. Wirgiliusza w Salzburgu, jedna z najbardziej niezwykłych budowli sakralnych w Europie. I jakże starych. Co prawda, jej obecny, wczesnobarokowy kształt powstał w latach 1614-1628 (projekt włoskiego mistrza Santino Solariego), lecz dużo dawniej w tym miejscu stała już świątynia romańska (konsekracja – 774 r.). I może stałaby dalej, gdyby nie niszczycielskie pożary (m.in. w 1167 i 1598).

A dlaczego aż dwóch patronów? Ma to związek z długą historią chrześcijaństwa, które rozwijało się na obszarze Salzburga. Nie będziemy się zagłębiać w biografiach świętego Ruperta oraz Wirgiliusza. Nadmienimy tylko, że postacie te były bardzo ważne dla miasta. Pierwszy założył biskupstwo (w katedrze są przechowywane jego relikwie). Ten drugi pochodził z Islandii i jako znany biskup doprowadził do zakończenia budowy oryginalnej świątyni w VIII wieku.
Jednak w zbiorowej świadomości (zwłaszcza turystów, choć miejscowych też) zapisał się fakt, że tutaj ochrzczono małego (a czasem wielkiego) Mozarta. Zrobiono to w 1756 r, w chrzcielnicy z 1311 roku. Ale poza tym naczyniem, warte uwagi są też: bogato zdobiona kopuła (freski), zewnętrzne bliźniacze wieże oraz słynne organy (łącznie 7 takich instrumentów, najczęściej gra 5 z nich). Usłyszeć je naraz w trakcie koncertu w samo południe – Music at Noon, to coś, czego się nie zapomina!
Wejście do Salzburger Dom kosztuje 7 euro.
Historyczne place – podróż w przeszłość
Po opuszczeniu katedry warto zatrzymać się na dłuższą chwilę na placach w mieście. One też są „wehikułem czasu”, znajdującym się – jak powyższe zabytkowe budowle i miejsca – na liście światowego dziedzictwa UNESCO. Tu przywołajmy powtórnie nazwisko Wolfa Dietricha von Raitena. Ten arcybiskup w swoje wyobraźni widział Salzburg, który miał przypominać „Rzym Północy”. Stąd nakazał wyburzyć część średniowiecznych budowli, aby na ich miejscu stworzyć barokowe place. Te malownicze i najważniejsze to:
- Residenzplatz – największy, a co za tym idzie najbardziej reprezentacyjny plac, z fantastyczną, olbrzymią, 15-metrową, widoczną z daleka, charakterystyczną fontanną Residenzbrunnen. A także ze Starą i Nową Rezydencją książąt biskupów;
- Domplatz – plac katedralny, z białym posągiem/kolumną Matki Boskiej (Marii Panny, z XVIII wieku). Tutaj odbywają się latem festiwale (i wystawiana jest legendarna sztuka Hugo von Hofmannsthala „Jedermann”, oparta na średniowiecznych, moralizatorskich misteriach), a zimą jarmarki świąteczne (Salzburger Christkindlmarkt);
- Kapitelplatz – rozległy teren, graniczący z powyższym Domplatz od strony południowej. Świetnie widać z niego twierdzę. Jest na nim dawny obiekt Kapitelschwemm, gdzie wieki temu pojono konie (choć nasuwa skojarzenie z fontanną), a w centralnym punkcie spogląda na przyjezdnych Neptun (trzymający trójząb, poskramiający konia morskiego, mityczny bóg, a raczej jego posąg) i nowoczesna, sporej wielkości rzeźba człowieka stojącego na gigantycznej złotej kuli.


Innym placem, na który warto się udać, jest Alter Markt. Choć to bardziej rynek miejski, gdzie handlowano różnym towarem już w XIII wieku. Wokół są stare, acz ładne kamienice i opisywana przez nas kawiarnia Café Tomaselli.
W komnatach i muzeach kompleksu DomQuartier
Wydaje się, że niczym już Salzburg nie zachwyci. Błąd! To dopiero połowa atrakcji w tym austriackim mieście. Jakże to? Czy to możliwe? Tak. Masz do zwiedzania jeszcze kilka punktów na mapie. Mowa np. o Muzeum Sztuki Nowoczesnej w dwóch gmachach (z licznymi zbiorami fotografii, grafiki itp.). Z tego głównego budynku, na wzgórzu Mönchsberg, rozpościera się oświetlona panorama miasta – niesamowita, przepiękna!

Ale to jeden punkt, a gdzie kolejne? A te stanowią część rozległego, zintegrowanego kompleksu muzealnego o nazwie DomQuartier. W skali międzynarodowej, jakże unikatowego. Pomysł na DomQuartier Salzburg narodził się po to, aby w 2014 roku połączyć rezydencje i świątynie (katedrę, klasztor) w większą architektoniczną, spójną atrakcję. Do wszystkich tych historycznych budynków/przestrzeni można dotrzeć jedną trasą (na jednym bilecie w cenie 15 euro), którą onegdaj przechadzali się tylko dostojnicy kościelni oraz władcy. A co to są za budynki i sale? Stara Rezydencja i jej komnaty z gobelinami oraz bogatą Galerią Obrazów (malarstwo mistrzów pędzla – od XVI do XIX wieku), Gabinet Osobliwości (w nim minerały, skamieliny, dawne przyrządy naukowe). Mało tego, Długa Galeria (o długości 70 m), Muzeum Opactwa św. Piotra i Muzeum Katedry (ze skarbami wszelakiej sztuki sakralnej) oraz Taras Arkadowy.
Na rzemieślniczej ulicy Getreidegasse
Aby móc obejrzeć wszystkie najciekawsze miejsca, odpowiednio rozplanuj te dwa albo trzy dni. Wówczas na spokojnie, bez obaw, że spóźnisz się na samolot czy pociąg, będziesz spacerował najsłynniejszą, historyczną i jednocześnie handlową, ulicą w Starym Mieście. To Getreidegasse. Mimo że dziś są tam butiki, to nad wszystkimi sklepami (też tymi nowoczesnymi, ze znanymi markami) i zakładami obowiązkowo wiszą kunsztownie i ręcznie wykonane z żelaza, starodawne szyldy cechowe. W warsztatach przy tej ulicy wciąż można spotkać krawców, szewców (ich akurat nieco dalej od Getreidegasse), rzemieślników skórzanych itp. A pod wąskimi i wysokimi kamienicami 13 przejść (z numerami parzystymi i nieparzystymi), którymi dojdziesz do sąsiednich placów.

Spacer śladami słynnego kompozytora
Nie pomiń tego „gwoździa programu” („fortepianu”), bo będziesz żałował. Mozart panie i panowie! Wszystko co z nim związane jest w Salzburgu, gdyż to miasto jego narodzin (dzień 27 stycznia 1756 roku).
Kim był Mozart?
Cudowne dziecko, geniusz, ekscentryk o specyficznym poczuciu humoru (rubaszne żarty, tiki, grymasy). Ale nie szaleniec jak w filmie „Amadeusz” Miloša Formana, a inteligentny człowiek. Żył krótko. Zmarł w wieku 35 lat w Wiedniu (podobno przyczyną była infekcja paciorkowca, objawiająca się wysoką gorączką, obrzękiem gardła i wreszcie całego ciała). Wolfgang komponował (łącznie ma w dorobku ponad 600 utworów według Katalogu Köchla!) i występował już jako młody chłopiec. Grywał na instrumentach klawiszowych (też na klawesynie i organach) oraz skrzypcach, zadziwiając władców na dworach i w rezydencjach (tych w Salzburgu i nie tylko). Jeśli nawet na co dzień nie gustujesz w muzyce klasycznej, to nazwy takich oper, jak „Wesele Figara” czy „Czarodziejski flet” oraz niedokończone „Requiem d-moll” (msza żałobna z niezapomnianą „Lacrimosą”) na pewno coś Ci mówią.
Tu Mozart, tam Mozart…
Ale ten rozdział to nie biografia tego wybitnego kompozytora z ADHD (jak sugerują współcześni badacze), a podążanie jego śladami. Zacząć należy od żółtej kamienicy Hagenauera przy ulicy Getreidegasse 9 (tak, tej!), w której się urodził (na trzecim piętrze). Tam dziś mieści się muzeum – zwane oficjalnie Domem Urodzenia Mozarta (a w nim listy, pamiątki rodzinne, oryginalne instrumenty, m.in. skrzypce dziecięce). Inne ważne mieszkanie to te przy Makartplatz 8, większe, gdzie on i jego rodzina żyli swobodniej, wygodniej. Zrekonstruowane po II wojnie światowej; stoi tam fortepian, wiszą portrety.

O katedrze już była mowa (przyp. red. chrzest). O kawiarni, gdzie raczył się kawą także. Lecz są jeszcze: pomnik odsłonięty w 1842 na Mozartplatz, w obecności dwójki synów mistrza (wyrzeźbiony przez Ludwiga Schwanthalera) i Sala Marmurowa w Pałacu Mirabell (gdzie koncertował jako dziecko). I ponadto najstarsza europejska restauracja St. Peter Stiftskulinarium (rok 803, adres: St. Peter Bezirk 1/4), gdzie Mozart jadał, a Ty możesz też spożywać podobne kolacje przy świecach, słuchając jednocześnie koncertu (śpiewacy operowi na żywo wykonują słynne arie). Na cmentarzu św. Sebastiana możesz zakończyć wycieczkę, bo tam jest grobowiec jego najbliższych.
A to nadal nie wszystko, bowiem z Mozartem związane jest też Mozarteum. Pod tą wspólną nazwą kryje się sławna instytucja, uniwersytet i fundacja muzyczna powołane dla uczczenia jego pamięci.
„Wodne Uciechy” – co za unikalna atrakcja!
I ostatnia atrakcja, choć lepiej powiedzieć atrakcje. Weź lepiej coś na przebranie, bo będziesz mokry (chyba, że jest bardzo ciepło, to wyschniesz szybko)! Przy letnim Pałacu Hellbrunn są owe – jak w powyższym tytule – „wodne uciechy”. A cóż to takiego? To nic innego, jak mające 400 lat ogrody z wodnymi niespodziankami, tj. psotnymi fontannami. Ze schowanych dysz, m.in. na kamiennym stole biesiadnym arcybiskupa, nagle, dzięki naturalnemu ciśnieniu, wytryskują strumienie. Jak „superowo”! Tym bardziej, że tej rozrywce towarzyszy jeszcze coś, mianowicie teatr mechaniczny przedstawiający życie mieszkańców miasta (ponad 100 ruchomych figur). Są też tutaj tajemnicze groty, a w jednej z nich „tańcząca korona”.


Ile kosztuje wycieczka do Salzburga?
Wyżej pojawiły się kwoty związane z wejściem do konkretnego budynku i skorzystanie z danej atrakcji. A także ceny dotyczące noclegu i jedzenia w niektórych restauracjach. Za przejazdy komunikacją miejską nie płacisz, co jest sporą zaletą. Ale nadal i tak Salzburg jest jednym z najdroższych miast w Austrii. Wykosztujesz się, to pewne. Jeżeli będziesz chciał przyjechać tu na własną rękę (rozwiązanie elastyczne), a nie w ramach zorganizowanej wycieczki autokarem (tu dochodzą ukryte koszty i obowiązkowe dopłaty na miejscu), to 3 dni w Salzburgu będą wydatkiem równym 1100 zł (plus, minus, zależy czy to weekend i jaki miesiąc, znaczenie ma też wybrany środek transportu). Jednak, gdy mowa o bardziej komfortowym standardzie, to musisz przygotować budżet wynoszący przeszło 2000 zł (1500 zł może okazać się zbyt niską kwotą).
Barokowy klejnot Austrii – musisz go ujrzeć!
Podsumowując wszystko, co napisaliśmy o tym mieście – nie da się inaczej określić go, jak słowami zawartymi w tytule ostatniego rozdziału. Salzburg jest „lśniącym klejnotem”. Miastem pełnym barokowego przepychu. Już widząc dołączone fotografie, można się w nim zauroczyć, a co dopiero, gdy ujrzy się poszczególne miejsca własnymi oczyma. Wtedy będzie się pałać silniejszym uczuciem. Tak samo, jak totalnie zakochany Wolf Dietrich von Raitenau oraz inni książęta-arcybiskupi, którym zawdzięczamy to, że przebudowali Salzburg na modłę włoską. Odmienione oblicze tego miasta, z tymi pałacami, kopułami, fontannami, sprawia wrażenie, jakbyśmy trafili prosto do magicznej krainy. A jeszcze w tle te majestatyczne góry… Ach!

Salzburg – FAQ
Zasiedzieliśmy się, pora więc „wracać do domu”. Biedniejsi (mniej na koncie) i jednocześnie bogatsi o nową wiedzę i doświadczenia. Zanim jednak pożegnamy się ze Salzburgiem, jeszcze trochę pytań na jego temat. Pytań, na które udzielamy zwięzłych, łatwych do zapamiętania odpowiedzi (mimo że na część z nich odpowiedzi już poznałeś, to warto utrwalić przyswojone wiadomości).
Co oznacza Salzburg?
Nie jest tak sławne, jak Wiedeń. Ale po lekturze naszego przewodnika, te osoby, które nie wiedziały nic lub mało, teraz nie pomylą się, gdy będą zagadnięci podczas sondy ulicznej. Salzburg to czwarte co do wielkości miasto w Austrii (powierzchnia – 65,65 km2), stolica kraju związkowego (landu) o tej samej nazwie. A owa nazwa oznacza „Zamek Solny” (łacińskie: Salis Burgium).
Co ciekawego w Salzburgu?
Wszystko to, czemu się „przyjrzeliśmy”, i co zostało wpisane na listę UNESCO. A więc m.in: barokowa starówka, Twierdza Hohensalzburg, pałace, Katedra, ulica Getreidegasse. Ciekawe są też festiwale. Głównie ten najbardziej prestiżowy. Letni i największy, odbywający się każdego roku. Aż przez 5 lub 6 tygodni (od początku lipca do końca sierpnia) głośno rozbrzmiewa muzyka klasyczna. Spektakle operowe, koncerty symfoniczne – melomani zgromadzeni na Domplatz są w siódmym niebie, mogąc w nich uczestniczyć. Jako koneser muzyki, również nie przegapisz takich dodatkowych wydarzeń, jak: styczniowy Tydzień Mozartowski czy Festiwal Wielkanocny.
Dlaczego Salzburg jest tak sławny?
Dzięki Mozartowi. To nazwisko przyciąga już nie tylko miłośników tego austriackiego kompozytora i pianisty. A w XX wieku Salzburg rozsławił na świecie również oscarowy film pt. „Dźwięki muzyki” (większość scen kręcono właśnie tutaj).

Czy z Salzburga widać Alpy?
Bardzo dokładnie. To przecież tylko kilka, maksymalnie kilkanaście kilometrów (miasto leży niemalże u stóp gór, na północnym skraju Alp, wyciągasz dłoń i masz wrażenie, że je dotykasz). Świetnie widać (zwłaszcza z twierdzy) np. wapienny masyw Untersberg ze szczytem Salzburg Hochthron (1853 m n.p.m).
Który miesiąc jest najzimniejszy w Salzburgu?
Styczeń. Zima na całego! Temperatura w dzień: średnio 2 albo 3 stopnie Celsjusza (bywa jednak niższa), ale już nocą spada do -4 lub -6°C.
Jak dostać się z Wiednia do Salzburga?
Najwygodniej pociągiem. Po 2 godzinach i 30 minutach jesteś w Salzburgu, który oddalony jest o 250 km.
Czy Salzburg jest ładniejszy od Wiednia?
Gdy już dojedziesz do Salzburga, to stwierdzisz, że jest równie ładny, jak na obrazkach. Ale czy piękniejszy od stolicy Austrii? Nie ma takiego rozmachu, lecz faktycznie, jak uważają turyści, bardziej „otula”. Kameralny klimat wygrywa, a reszta to kwestia gustu i estetyki.

Ile Polaków mieszka w Salzburgu?
Gdybyśmy ten przewodnik tworzyli w roku 2008, to byśmy napisali, że 553 w Kraju Związkowym (zgodnie z danymi w Wikipedii). Lecz przez kolejne lata liczba ta wzrosła. Jak można wyczytać w oficjalnym rejestrze ludności, w 2023 roku samo miasto zamieszkiwało 593 polskich obywateli. Dzisiaj jest ich zapewne jeszcze więcej.
W jakim języku mówi się w Salzburgu?
Niemieckim. To oficjalny, urzędowy język. Lecz używa się też, w swobodnej wymianie zdań, lokalnego dialektu środkowobawarskiego.
Czy w Salzburgu mogę porozumieć się po angielsku?
„To ja nie jadę to tego miasta, bo nie znam niemieckiego, a bawarskiego to już wcale, z nikim się nie dogadam!”. Nie martw się, śmiało zaplanuj wycieczkę. Salzburg to miasto, gdzie w hotelach, restauracjach, muzeach, na dworcu, lotnisku bez problemu zrozumiesz, co do Ciebie mówią, gdyż tam powszechny jest język angielski w stopniu komunikatywnym! Wiele informacji podawanych jest po angielsku. Starsze osoby (np. sklepikarze) mogą go nie znać (z nimi dogadasz się „na migi”), ale już młodsze osoby potrafią wydobyć z siebie więcej niż pojedyncze słowa.
Co przywieźć z Salzburga?
Chcąc „mieć Salzburg w domu”, zakup jakieś pamiątki, które codziennie będą przypominać o tym austriackim mieście. Wrzuć więc do torby: tradycyjne słodycze (Mozartkugel, czyli kulki Mozarta zawinięte w niebiesko-srebrne papierki), słoiki z solą górską, sól z dodatkiem ziół (klasy premium), Likier Mozart, wyroby skórzane, alpejski strój ludowy (drindl). I koniecznie wszelkie „rzeczy” z wizerunkiem Mozarta: od koszulek po kubki, figurki i płyty.
Autor: Przemysław Jankowski – Człowiek, który zakochał się w majestatycznych Górach Skalistych (po kilku miesiącach w Kanadzie nie mogło być inaczej). Poza tym wielki fan polskich jezior, nawet tych najmniejszych. A także pasjonat rowerowych wycieczek i odkrywania pięknych miejsc w swoim kujawskim regionie. Zawsze chciał być jak Indiana Jones – badać stare zabytki w najdalszych zakątkach świata, ratować przed grabieżą „magiczne” artefakty i doświadczać przygód przez wielkie P. To gdzie teraz na wyprawę!?



